ไม่กินหวาน ทำไมเป็นเบาหวานได้อีก?

ผู้เขียน ภญ.ผศ.ดร.อาภา เพชรสัมฤทธิ์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

               หลายท่านอาจเคยสงสัยว่า ไม่กินหวานแล้วนะ ทำไมยังเป็นเบาหวานได้อีก? แท้จริงแล้วการกินหวานเป็นสาเหตุของเบาหวานจริงหรือ?

ทำความรู้จักกับโรคเบาหวาน

               โรคเบาหวานเกิดจากตับอ่อนทำงานผิดปกติไม่สามารถผลิตฮอร์โมนอินซูลินได้เพียงพอ เมื่อรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต ไขมัน โปรตีน ร่างกายจะเปลี่ยนเป็นพลังงานในรูปของน้ำตาลกลูโคส โดยอินซูลินจะเก็บน้ำตาลเข้าสู่เซลล์เนื้อเยื่อต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นพลังงาน ซึ่งหากมีอินซูลินไม่เพียงพอจะทำให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ (รูปที่ 1) และถูกขับออกมาในปัสสาวะ ผู้ป่วยจึงมีอาการปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด

 

สาเหตุของการไม่กินหวาน แต่ก็ยังเป็นเบาหวาน

               หากเราสามารถเลี่ยงไม่กินหวานได้แล้วก็ยังคงมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ในกรณีต่อไปนี้ (1)

1. อายุ 40 ปีขึ้นไป

2. เพศชาย เนื่องจากเพศชายจะมีความเสี่ยงมากกว่าเพศหญิง

3. ดัชนีมวลกาย 23 กิโลกรัม/เมตร2 ขึ้นไป

4. รอบเอว เพศชาย 90 ซม. ขึ้นไป เพศหญิง 80 ซม.ขึ้นไป

5. มีโรคความดันโลหิตสูง

6. ประวัติโรคเบาหวานในญาติสายตรง (พ่อ แม่ พี่ หรือน้อง)

               อย่างไรก็ตามอาหารหวานนั้นเป็นเพียงสาเหตุส่วนหนึ่งที่ช่วยเพิ่มความเสี่ยงเท่านั้น การออกกำลังกายสม่ำเสมอ เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และมีปริมาณเพียงพอ เช่น ทานอาหารที่มีไขมันต่ำ หวานน้อย คอเลสเตอรอลต่ำ มีเส้นใยสูง เพื่อช่วยควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม หมั่นตรวจเช็คความดันโลหิตและควรประเมินความเสี่ยงซ้ำสม่ำเสมอ เพื่อเป็นการดูแลสุขภาพร่างกายในเบื้องต้น

 

มื้อเช้าง่าย ๆ ที่ต้องใส่ใจ

               อย่างที่ทราบกันดีว่าการทำงานที่เร่งรีบในแต่ละวันอาจทำให้การเลือกอาหารมื้อเช้านั้นทำได้ยาก หลายท่านอาจเลือกเป็นอาหารที่หาซื้อง่ายและทานได้สะดวก ไม่ว่าจะเป็นหมูปิ้ง/หมูทอด/ไก่ทอด พร้อมด้วยข้าวเหนียวซักห่อ หรือข้าวกล่องจากร้านสะดวกชื้อ ซึ่งอาหารเหล่านี้มักมีไขมันสูงและมีรสเค็มจัด นอกจากนี้ยังมีผลการศึกษาพบว่าการขาดมื้อเช้าสัมพันธ์กับการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2(2) ซึ่งเป็นชนิดที่พบมากที่สุด (ร้อยละ 95 ของผู้ป่วยเบาหวานทั้งหมด) มักพบในคนอายุ 30 ปีขึ้นไปและมีประวัติพบผู้ป่วยเบาหวานชนิดนี้ในครอบครัว จะดีหรือไม่ หากลองปรับเปลี่ยนโดยการเริ่มต้นวันใหม่ด้วย เครื่องดื่มธัญพืช เช่น ข้าวโอ๊ต งาดำ หรือธัญพืชต่าง ๆ ที่ไม่ผ่านการขัดสี และอาจใส่ผงโกโก้ผสม คงจะช่วยให้หอมอร่อยมากยิ่งขึ้นก็น่าจะทำให้มื้อเช้าของการทำงานที่แสนจะเร่งรีบนั้นง่ายขึ้นและยังอิ่มท้องได้ความหอมอร่อย พร้อมคุณค่าทางอาหารอีกด้วย

 

เกร็ดความรู้ เบาหวานมีกี่ชนิด

หากแบ่งตามสาเหตุการเกิดโรค จะแบ่งโรคเบาหวานได้เป็น 4 ชนิด (1, 3, 4) คือ

               1. โรคเบาหวานชนิดที่ 1 (type 1 diabetes mellitus, T1DM) ส่วนใหญ่พบในคนอายุน้อย เกิดจากการทำลายเบต้าเซลล์ที่ตับอ่อนจากภูมิคุ้มกันของร่างกาย

               2. โรคเบาหวานชนิดที่ 2 (type 2 diabetes mellitus, T2DM) ชนิดที่พบมากที่สุด  มักพบในคนอายุ 30 ปีขึ้นไปและมีประวัติพบผู้ป่วยเบาหวานชนิดนี้ในครอบครัว เกิดจากการมีภาวะดื้อต่ออินซูลิน (insulin resistance) ร่วมกับความบกพร่องในการผลิตอินซูลิน

               3. โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (gestational diabetes mellitus, GDM) ตรวจพบได้ในช่วงไตรมาสที่ 2 หรือ 3 ซึ่งมักหายไปหลังการคลอด

               4. โรคเบาหวานที่มีสาเหตุจำเพาะ (specific types of diabetes due to other causes) เช่น โรคเบาหวานที่เกิดจากโรคของตับอ่อน จากความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ หรือจากยา เป็นต้น

 

 

เอกสารอ้างอิง

               1. American Diabetes Association Professional Practice C. 2. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes—2022. Diabetes Care. 2021;45(Supplement_1):S17-S38.

               2. Ballon A, Neuenschwander M, Schlesinger S. Breakfast Skipping Is Associated with Increased Risk of Type 2 Diabetes among Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. The Journal of Nutrition. 2019;149(1):106-13.

               3. ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. ปทุมธานี: ร่มเย็น มีเดีย; 2560.

               4. สารัช สุนทรโยธิน, ธิติ สนับบุญ. กลไกการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และชนิดที่ 2 ใน: สารัช สุนทรโยธิน, ปฏิณัฐ บูรณะทรัพย์ขจร บรรณาธิการ. ตำราโรคเบาหวาน 2554. พิมพ์ครั้งที่ 1. หน่วยต่อมไร้ท่อและเมตะบอลิสม ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. หน้า 26-38.

สินค้าสำหรับผู้ควบคุมน้ำตาล

  • เครื่องดื่มธัญพืชเพื่อสุขภาพ ธัญญาหาร 8 ชนิด ซุปลูกเดือยชาเขียวใบหม่อน รสจืด แบบกล่อง (บรรจุ 10 ซอง) Xongdur (ซองเดอร์)
    100.00 บาท
  • เครื่องดื่มธัญพืชเพื่อสุขภาพ ธัญญาหาร 8 ชนิด ซุปลูกเดือยชาเขียว ใบหม่อน รสจืด แบบแพ็ค (บรรจุ 5 ซอง) Xongdur (ซองเดอร์)
    52.00 บาท
  • (12 ซอง) "ถั่วรวมคุมแคล" ถั่วรวมผสมผลไม้ [อัลมอนต์ เมล็ดมะม่วงหิมพานต์ เมล็ดฟักทอง ถั่วเหลือง และลูกเกด] Xongdurซองเดอร์
    195.00 บาท
  • (5 ซอง) "ถั่วรวมคุมแคล" ถั่วรวมผสมผลไม้ [อัลมอนต์ เมล็ดมะม่วงหิมพานต์ เมล็ดฟักทอง ถั่วเหลือง และลูกเกด] Xongdur ซองเดอร์
    85.00 บาท
Visitors: 515,776